ประวัติความเป็นมา

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ได้ทรงสถาปนามหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยขึ้น โดยให้ย้ายการสอนพระปริยัติธรรม จากศาลาบอกพระปริยัติธรรมภายในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ไปตั้งที่วัดมหาธาตุ เพื่อเป็นที่ศึกษาเล่าเรียนของพระสงฆ์ฝ่ายมหานิกายและคฤหัสถ์ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๐ และโปรดให้เรียกว่า “มหาธาตุวิทยาลัย”

ต่อมาพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้โปรดให้คิดแบบสร้างถาวรวัตถุเรียกว่า สังฆเสนาสน์ราชวิทยาลัย ขึ้นในวัดมหาธาตุ เพื่อใช้เป็นสถานที่บำเพ็ญพระราชกุศลพระศพสมเด็จเจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ และทรงประสงค์จะอุทิศถาวรวัตถุนี้เป็นสังฆิกเสนาน์สำหรับมหาธาตุวิทยาลัย เพื่อเป็นที่เล่าเรียนพระปริยัติสัทธรรมและวิชาชั้นสูง โดยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จพระราชดำเนินไปทรงวางศิลาฤกษ์ เมื่อวันที่ ๑๓ กันยายน พ.ศ. ๒๔๓๙ และได้พระราชทานเปลี่ยนนามมหาธาตุวิทยาลัยเป็น มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติยศของพระองค์ หลังจากนั้นเป็นระยะเวลา ๕๑ ปี คณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย จำนวน ๕๗ รูป มีพระพิมลธรรม (ช้อย ฐานทตฺตเถร) เป็นประธาน มีมติให้ดำเนินการจัดการศึกษาในรูปแบบมหาวิทยาลัย เมื่อวันที่ ๑๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๙๐ เป็นต้นมาโดยจัดการศึกษาเฉพาะในระดับปริญญาตรี หลังจากนั้นเป็นระยะเวลา ๔๑ ปี จึงได้มีการตั้งหน่วยงานบัณฑิตวิทยาลัยขึ้นเพื่อจัดการศึกษาในระดับปริญญาโทและปริญญาเอก

 

ข้อมูลพื้นฐานทั่วไปของบัณฑิตศึกษา คณะมนุษยศาสตร์

  • พระจุลมงกุฎ (พระเกี้ยว) พระราชสัญจกรประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ตรงฐานเกี้ยว มีอักษรย่อว่า มจร และมีรูปธรรมจักร วางเป็นฉากเบื้องหลัง
  • รูปวงกลมครอบธรรมจักร ส่วนกลางเป็นพระเกี้ยวซึ่งเป็นราชสัญจกรประจำพระองค์พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ รอบกรอบด้านบนมีอักษรบาลีว่า ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต ด้านล่างมีอักษรว่า มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
สถาปนา  : พ.ศ.๒๔๓๐ โดยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕

ชื่อเต็มและอักษรย่อมหาวิทยาลัย

                     มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย                   : มจร

Mahachulalongkornrajavidyalaya University : MCU

สุภาษิต         :  ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก

สี                 :  ชมพู

ดอกไม้         :  อโศก

 

สุภาษิตคณะมนุษยศาสตร์  :  ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ   บุคคลผู้ฝึกตนดีแล้ว เป็นผู้ประเสริฐที่สุด

สี                                     : เขียว

 

โครงสร้างการบริหาร คณะมนุษยศาสตร์

ประวัติความเป็นมาของคณะมนุษยศาสตร์

คณะมนุษยศาสตร์ (Faculty of Humanities) เดิมชื่อว่า คณะเอเชียอาคเนย์ ดำเนินการจัดตั้ง  ในปี พ.ศ. ๒๕๐๖  โดยมีวัตถุประสงค์ให้นิสิตมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ศาสนา วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีและภาษาในภาคพื้นเอเชียอาคเนย์ อันเป็นถิ่นที่ประเทศไทยตั้งอยู่ และเพื่อนำความรู้นั้นไปใช้เป็นประโยชน์ในการดำรงและเผยแผ่พระพุทธศาสนาในภาคพื้นเอเชียอาคเนย์

พ.ศ. ๒๕๐๗  ได้เปลี่ยนชื่อเป็น คณะมานุษยสงเคราะห์ศาสตร์  โดยขยายขอบเขตวิชาที่ศึกษาในคณะนี้ให้กว้างขวางขึ้น  ซึ่งครอบคลุมถึงวิชาประเภทมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โดยเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการสงเคราะห์ประชาชนเพื่อให้พระภิกษุสามเณร ได้ปฏิบัติหน้าที่ของตน  เพื่อบำเพ็ญประโยชน์ในด้านสาธารณูปการและเป็นที่พึ่งทางใจของประชาชนได้อย่างแท้จริง

 

คณะมานุษยสงเคราะห์ศาสตร์  ได้แบ่งงานออกเป็นส่วนงาน ดังนี้

๑. ภาควิชาภาษาไทย แขนงวิชาภาษาไทย

๒. ภาควิชาภาษาอังกฤษ แขนงวิชาภาษาอังกฤษ

๓. ภาควิชาเอเชียอาคเนย์วิทยา

๓.๑  แขนงวิชาภูมิ – ประวัติศาสตร์

๓.๒ แขนงวิชาไทยคดี

๓.๓ แขนงวิชาเอเชียอาคเนย์คดี

๓.๔ แขนงวิชาศิลปะและโบราณคดี

๔. ภาควิชาสังคมศาสตร์

๔.๑ แขนงวิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา

๔.๒ แขนงวิชาสุขศาสตร์

๔.๓ แขนงวิชาเศรษฐศาสตร์

๔.๔ แขนงวิชาการปกครอง

๔.๕ แขนงวิชากฎหมาย

ในช่วงแรกได้เปิดหลักสูตรภาควิชาภาษาอังกฤษ แขนงวิชาภาษาอังกฤษ มีบัณฑิตสำเร็จการศึกษารุ่นแรก จำนวน ๑๔ รูป

พ.ศ. ๒๕๒๗   มหาวิทยาลัย  ได้แยกคณะมานุษยสงเคราะห์ศาสตร์ ออกเป็น   ๒   คณะ คือคณะมนุษยศาสตร์ และคณะสังคมศาสตร์ โดยกำหนดให้คณะมนุษยศาสตร์ รับผิดชอบจัดการศึกษาในด้านภาษา ประวัติศาสตร์ และจิตวิทยา ส่วนคณะสังคมศาสตร์ รับผิดชอบจัดการศึกษาด้านสังคมศาสตร์มหาวิทยาลัยได้ปรับลดโครงสร้างหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต จาก ๒๐๐ หน่วยกิต เป็น ๑๕๐ หน่วย และคณะมนุษยศาสตร์ ได้แบ่งหลักสูตรออกเป็น ๔ ภาควิชา  ประกอบด้วย

๑.  ภาควิชาภาษาตะวันออก (Department of Oriental Languages) วิชาเอกภาษาไทย วิชาเอกภาษาจีน วิชาเอกภาษาญี่ปุ่น

๒. ภาควิชาภาษาตะวันตก (Department of Western Languages) วิชาเอกภาษาอังกฤษ วิชาเอกวรรณคดีอังกฤษ

๓. ภาควิชาประวัติศาสตร์   (Department of History) วิชาเอกประวัติศาสตร์

๔. ภาควิชาจิตวิทยา  (Department of Psychology) วิชาเอกจิตวิทยาสังคม วิชาเอกจิตวิทยาการศึกษา  วิชาเอกจิตวิทยาการปรึกษาและการแนะแนว

ช่วงแรกได้จัดการเรียนการสอนหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต วิชาเอกภาษาอังกฤษ

พ.ศ. ๒๕๓๑  พระครูศรีสุทัศนธรรมคุณ (พระสิริสุทัศน์ธรรมาภรณ์) รักษาการคณบดีคณะมนุษยศาสตร์ ดำเนินการเปิดหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต วิชาเอกจิตวิทยา

พ.ศ. ๒๕๓๕ พระมหาสมชัย  กุสลจิตฺโต (พระราชปัญญาเมธี) เป็นคณบดีคณะมนุษยศาสตร์  ดำเนินการเปิดหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต  วิชาเอกภาษาไทย

พ.ศ. ๒๕๓๘ พระครูกัลยาณสิทธิวัฒน์ (สมาน กลฺยาณธมฺโม) เป็นคณบดีคณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยได้มีการปรับปรุงและพัฒนาหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต และได้แยกหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต คณะมนุษยศาสตร์ ออกเป็น ๔ ภาควิชา ประกอบด้วย

๑. ภาควิชาภาษาไทย (Department of  Thai Language)วิชาเอกภาษาไทย  วิชาโทภาษาเขมร  วิชาโทภาษาลาว

๒. ภาควิชาภาษาต่างประเทศ  (Department of Foreign Language) วิชาเอกภาษาอังกฤษ วิชาเอกภาษาจีน วิชาเอกภาษาญี่ปุ่น

๓. ภาควิชาจิตวิทยา (Department of Psychology) สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา สาขาวิชาจิตวิทยา

๔. ภาควิชาประวัติศาสตร์ (Department of History) วิชาเอกประวัติศาสตร์

พ.ศ. ๒๕๕๐ มหาวิทยาลัยได้มีการปรับปรุงและพัฒนาหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต โดยปรับลดโครงสร้างหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต  คณะมนุษยศาสตร์ จาก ๑๕๐ หน่วยกิต  เป็น ๑๔๐ หน่วยกิต

พ.ศ. ๒๕๕๐  พระมหาขวัญชัย  กิตฺติปาโล เป็นคณบดีคณะมนุษยศาสตร์ ร่วมกับบัณฑิตวิทยาลัย ดำเนินการเปิดหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาชีวิตและความตาย ผศ.ดร.สิริวัฒน์ ศรีเครือดง เป็นผู้อำนวยการหลักสูตรคนแรกมีนิสิตรุ่นแรก จำนวน ๒๕ รูป/คน  และดำเนินการพัฒนาหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาศาสตร์ โดยมีพระมหาสุริยา วรเมธี ผศ.ดร. เป็นผู้อำนวยการหลักสูตรรูปแรก มีนิสิตรุ่นแรก จำนวน ๒๐ รูป/คน

พ.ศ. ๒๕๕๑    พระมหาขวัญชัย  กิตฺติปาโล คณบดีคณะมนุษยศาสตร์ ร่วมกับบัณฑิตวิทยาลัย และสาวิกาสิกขาลัย เสถียรธรรมสถาน ดำเนินการเปิดหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธศาสตร์และศิลปะแห่งชีวิต มีนิสิตรุ่นแรก จำนวน ๒๐ รูป/คน

พ.ศ. ๒๕๕๒ พระมหาขวัญชัย  กิตฺติปาโล คณบดีคณะมนุษยศาสตร์ ร่วมกับบัณฑิตวิทยาลัย ดำเนินการเปิดหลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาศาสตร์ มีนิสิตรุ่นแรก จำนวน ๑๕ รูป/คน

พ.ศ. ๒๕๕๒ พระมหาขวัญชัย  กิตฺติปาโล คณบดีคณะมนุษยศาสตร์ ดำเนินการเปิดหน่วยวิทยบริการ คณะมนุษยศาสตร์ โดยเปิดรับคฤหัสถ์เข้าศึกษาหลักสูตรพุทธศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา ณ วัดสามพราน    ตำบลสามพราน อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม มีนิสิตรุ่นแรก จำนวน ๓๐ คน

พ.ศ. ๒๕๕๕  พระมหาขวัญชัย  กิตฺติปาโล คณบดีคณะมนุษยศาสตร์ ร่วมกับบัณฑิตวิทยาลัย ดำเนินการพัฒนาหลักสูตรและเปิดหลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา ผศ. ดร.สิริวัฒน์ ศรีเครือดง          เป็นผู้อำนวยการหลักสูตร มีนิสิตรุ่นแรก จำนวน ๒๘ รูป/คน

ปัจจุบัน คณะมนุษยศาสตร์  ได้แบ่งงานออกเป็นส่วนงาน ดังนี้

๑. สำนักงานคณบดีคณะมนุษยศาสตร์ พระฐิตวงศ์  อนุตฺตโร เป็นเลขานุการสำนักงานคณะมนุษยศาสตร์

๒. ภาควิชาภาษาไทย สาขาวิชาภาษาไทย อาจารย์อดุลย์  คนแรง เป็นหัวหน้าภาควิชา

๓. ภาควิชาภาษาต่างประเทศ สาขาวิชาภาษาอังกฤษ อาจารย์ ดร.วีระกาญจน์  กนกกมเลศ เป็นหัวหน้าภาควิชา

๔. ภาควิชาจิตวิทยา สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา และสาขาวิชาจิตวิทยา พระครูปฐมวรวัฒน์ (ดร.พระมหาทองศรี      เอกวํโส) เป็นหัวหน้าภาควิชา

๕. บัณฑิตศึกษา

๕.๑ หลักสูตรพุทธศาสตรมหาบัณฑิต

๕.๑.๑  สาขาวิชาชีวิตและความตาย พระเอกภัทร อภิฉนฺโท, ผศ.ดร. เป็นผู้อำนวยการหลักสูตร ฯ

๕.๑.๒ สาขาวิชาภาษาศาสตร์ พระมหาสุริยา วรเมธี, ผศ.ดร. เป็นผู้อำนวยการหลักสูตร ฯ

๕.๑.๓ สาขาวิชาภาษาอังกฤษ อาจารย์ ดร.วีระกาญจน์ กนกกมเลศ เป็นผู้อำนวยการหลักสูตร ฯ

๕.๑.๔ สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา  ผศ.ดร.ประยูร สุยะใจ เป็นผู้อำนวยการหลักสูตร ฯ

๕.๒ หลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา ผศ.ดร.สิริวัฒน์ ศรีเครือดง   เป็นผู้อำนวยการหลักสูตร ฯ

๖.  หน่วยวิทยบริการคณะมนุษยศาสตร์ ณ วัดสามพราน จังหวัดนครปฐม พระครูปฐมวรวัฒน์,ดร. (ทองศรี  เอกวํโส) เป็นผู้อำนวยการหน่วยวิทยบริการ

๗. หน่วยวิทยบริการคณะมนุษยศาสตร์ ณ สาวิกาสิกขาลัย เสถียรธรรมสถาน กรุงเทพมหานคร แม่ชีศันสนีย์ เสถียรสุต เป็นผู้อำนวยการหน่วยวิทยบริการ

         [1]  คู่มือบัณฑิตศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย : พิมพ์ครั้งที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๑ (โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร) หน้า ๓

         [2] คู่มือบัณฑิตศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย : พิมพ์ครั้งที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๑ (โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร) หน้า ๙

 

รศ.ไพบูลย์  เทวรักษ์

พุทธจิตวิทยา คือ ศาสตร์ที่ศึกษาให้รู้จิต รู้คิด รู้ธรรม

เพื่อนำตน และผู้อื่นไปสู่วิถีสัจจะของชีวิต

รศ.ไพบูลย์  เทวรักษ์

กรรมการและผุ้ทรงคุณวุฒิ

ประจำหลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา

 

ผศ.ดร.สิริวัฒน์

หลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา คือ การศึกษาเรื่องทุกข์

และวิธีการดับทุกข์ทางจิตใจเพื่อประโยชน์สุขของตนเอง

และสังคมอย่างยั่งยืน

ผศ.ดร.สิริวัฒน์ ศรีเครือดง

ผู้อำนวยการหลักสูตรพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต

สาขาวิชาพุทธจิตวิทยา